Οίκος και Πόλις

 

Μία από τις σημαντικές αλλαγές που δρομολογείται τον 8ο αι. π.Χ. και ανακλάται στα ομηρικά έπη είναι η μετάβαση από τον παραδοσιακό θεσμό του οίκου στον νεωτερικό της πόλης. Βασική κοινωνική μονάδα του οίκου αποτελούσε η στενότερη ή ευρύτερη οικογένεια, που βρισκόταν υπό την εξουσία ενός πατριάρχη βασιλιά, και περιελάμβανε τις εκτάσεις γης, τα ζώα, το υπηρετικό προσωπικό, και τα υπόλοιπα υλικά αγαθά. 

Οι Αγγειογραφίες της κλασικής εποχής

 

Η ζωγραφική στα χρόνια 450-430 π.Χ., δηλαδή την εποχή που κατασκευαζόταν ο Παρθενώνας, ακολούθησε παράλληλη πορεία με τη γλυπτική, όπως δείχνουν ορισμένες εξαιρετικής ποιότητας αττικές αγγειογραφίες του λεγόμενου «ωραίου ρυθμού», οι οποίες φαίνεται ότι απηχούν δημιουργίες της μεγάλης ζωγραφικής, όπως συνέβαινε και στην προηγούμενη περίοδο. Δεν είναι τυχαίο ότι τρεις Αθηναίοι αγγειογράφοι των μέσω του 5ου αιώνα π.Χ. υπογράφουν με το ψευδώνυμο Πολύγνωτος, που το δανείζονται χωρίς αμφιβολία από τον περίφημο Θάσιο ζωγράφο για τον οποίο μιλήσαμε στην αρχή του κεφαλαίου.

Η Ρητορική τέχνη

 

O όρος ρητορική (ενν. τέχνη) (θηλ. γέν. του αρχαιοελληνικού επιθέτου ρητορικός, -ή, -όν < ουσ. ὁ ῥήτωρ) σημαίνει την «τέχνη του λόγου», δηλαδή τη μέθοδο και την τεχνική της σύνθεσης λόγων που έχουν τη δύναμη να πείσουν το κοινό. Η φράση ρητορική τέχνη απαντά για πρώτη φορά στον Γοργίατου Πλάτωνα (449c9). Μια τέχνη πρέπει βέβαια να μπορεί να διδαχθεί, νοείται, με άλλα λόγια, ως διδακτή, στην περίπτωση όμως της ρητορικής η συγκεκριμένη ιδιότητα αποτέλεσε κιόλας στην αρχαιότητα αντικείμενο σοβαρής αμφισβήτησης.

H Αρχιτεκτονική του Αρχαίου Ελληνικού Θεάτρου

 

H Αρχιτεκτονική των αρχαίων Ελληνικών θεάτρων εξελίσσεται ανάλογα με τα τεχνικά, οικονομικά και πολιτιστικά δεδομένα των διαφόρων περιόδων. Tο θέατρο εξαπλώνεται σε όλη την έκταση του αρχαίου Ελληνισμού, απ τις αποικίες της δύσης έως τις ανατολικότερες κατακτήσεις του Mεγάλου Aλεξάνδρου ή των διαδόχων.

Η διαμόρφωση του ελληνισμού μετά την Άλωση

 Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης διαμόρφωσε νέες συνθήκες για τον Ελληνισμό που έμεινε χωρίς πολιτική/πνευματική ηγεσία. Οι λόγιοι από τα τέλη του 14ου έως τα μέσα του 16ου κατέφυγαν στη Δύση, κυρίως Ιταλία όπου δραστηριοποιήθηκαν ως δάσκαλοι των ελληνικών, μεταφραστές, αντιγραφείς χειρογράφων, τυπογράφοι, επιμελητές και εκδότες ελληνικών κειμένων. Ορισμένοι όπως ο καρδινάλιος Βησσαρίων, ο Λάσκαρις κ.ά., έπαιξαν ενεργό ρόλο στην πολιτική ζωή και έγιναν προπαγανδιστές της ιδέας την Σταυροφορίας κατά των Τούρκων. Η δράση του είχε απήχηση και στην Ελλάδα Η ορθόδοξη χριστιανική ιδέα συνδεδεμένη με την εθνική είχε αρχίσει να διαμορφώνεται μετά το 1204 και προκαλούσε μικρά επαναστατικά κινήματα υποκινούμενα από την Δύση. Η συμβολή των Ελλήνων λογίων στον Ουμανισμό σημαντική. Διέδωσαν την γνώση της Αρχαίας Ελληνικής φέρνοντας στις λεγόμενες «χώρες της Διασποράς» κείμενα κλασικών, εμπλουτίζοντας τον πνευματικό ευρωπαϊκό χώρο με «ουμανιστικά» στοιχεία.