Ο μύθος του Ορφέα έχει γονιμοποιήσει την παγκόσμια λογοτεχνία, τις εικαστικές τέχνες, τη μουσική, το θέατρο και τον κινηματογράφο. Ήδη από την αρχαιότητα ο μύθος του τροφοδότησε τα έργα σπουδαίων δημιουργών, όπως ο Πίνδαρος («Τέταρτος Πυθιόνικος»), ο Βιργίλιος (Γεωργικά), ο Οβίδιος (Μεταμορφώσεις), ο Παυσανίας, ο Διογένης ο Λαέρτιος. Με τον Ορφέα σχετίζονται και οι Ορφικοί ύμνοι, θρησκευτικά άσματα που ανήκουν στη λυρική ποίηση και που ορισμένα από αυτά αποδίδονται αυθαίρετα στον Ορφέα. Γενικά, ο μύθος θέλει τον Ορφέα να ζει πριν από τον Όμηρο και να έχει θεϊκή καταγωγή. Επίσης, τον αναγνωρίζει ως μέλος της Αργοναυτικής εκστρατείας και ως ιδρυτή των ορφικών μυστηρίων, που ήταν διαδεδομένα κυρίως στη Θράκη και στη Μακεδονία. Ο μύθος του διασταυρώνεται με τον μύθο της Ευρυδίκης, της συζύγου του, που κατήλθε μετά τον θάνατό της στον Άδη προκαλώντας ανείπωτη θλίψη στον αγαπημένο της. Η κάθοδος του Ορφέα στον Άδη, ως ακραία ένδειξη αγάπης και αφοσίωσής του προς την Ευρυδίκη και ως σύμβολο της μάταιης προσπάθειας του ανθρώπου να κατανικήσει τον θάνατο, αποτέλεσε βασικό μοτίβο της παγκόσμιας τέχνης.
