Η ιστορική διαδρομή του ελληνισμού στην
Αλεξάνδρεια ανάγεται σε βάθος δύο και πλέον χιλιετηρίδων και η αρχή της
σηματοδοτείται από την τοποθέτηση του θεμέλιου λίθου το 331 π.Χ. από τον
Μέγα Αλέξανδρο. Η παρουσία του ελληνικού στοιχείου μέσα στη μακρά
διάρκεια είναι άλλοτε πρωταγωνιστική και άλλοτε λιγότερο. Στα νεότερα
χρόνια γίνεται η «Αγαπημένη Πόλις» του μεγάλου μας ποιητή Κ.Π.Καβάφη, ο
χώρος και ο παρελθοντικός ελληνιστικός χρόνος των περισσότερων από τα
ιστορικά ποιήματά του. Στις γειτονιές της ίδιας πολιτείας εκτυλίσσεται η
πλοκή της Νυχτερίδας, του τρίτου βιβλίου της τριλογίας «Ακυβέρνητες
Πολιτείες» του Στρατή Τσίρκα. «Τι συνοψίζεται σ΄αυτή τη λέξη:
Αλεξάνδρεια; … Πέντε φυλές, πέντε γλώσσες, μια ντουζίνα θρησκείες, πέντε
στόλοι που αυλακώνουν τα νερά… Και μονάχα η ελληνική δημοτική φαίνεται
να τα ξεχωρίζει…», γράφει ο Λώρενς Ντάρρελ.
