Τα μπουλούκια των μαστόρων της πέτρας

Η Πυρσόγιαννη της Ηπείρου είναι γνωστή για την ειδίκευση των κατοίκων της στην οικοδομική.Μετακινήσεις: και εδώ οριοθετούνταν από τις δύο μεγάλες γιορτές της χριστιανοσύνης (αγίου Γεωργίου και αγίου Δημητρίου. Το μπουλούκι συγκροτείται από άτομα που συνδέονται μεταξύ τους με σχέσεις συγγένειας. Είναι κατά βάση οικογενειακή υπόθεση. Μόνον όταν υπάρχει ανάγκη συμμετέχουν και άλλα άτομα, έξω από την οικογένεια, συνήθως παιδιά και μαθητευόμενοι. Ένα τυπικό μπουλούκι αποτελείται από: 1-2 πελεκάνους, από τους οποίους ο ένας συνήθως ήταν ο πρωτομάστορας
1-2 έξω μαστόρους
1-2 ή και περισσότερους κλειδοσάδες ή μέσα μαστόρους
1-2 νταμαρτζήδες
3-4 ή και περισσότερα παιδιά, τα μαστορόπουλα. Ανάλογα, όμως με το μέγεθος του έργου ο αριθμός των μαστόρων ποικίλει, και φτάνει μερικές φορές τα 50 ή και τα 100 άτομα.

Οι ξένοι περιηγητές και η σημασία των αρχαιοτήτων

Κυρίως κατά το τέλος της Τουρκοκρατίας, η Ελλάδα έγινε πόλος έλξης για τους δυτικοευρωπαίους περιηγητές αρχαιολάτρες, που αναζητούσαν τα ερείπια της χαμένης αρχαιότητας. Άλλοι, κυνηγούσαν την περιπέτεια και μια εξωτική όπως νόμιζαν Ελλάδα. Αρκετοί κατάσκοποι έρχονταν για να καταγράψουν την κατάσταση. Λιγότεροι ήταν αυτοί που έρχονταν ως έμποροι καθώς τους ξένους εμπορικούς οίκους αντιπροσώπευαν οι Έλληνες. 

 

Τι αναφέρουν οι ιστορικές πηγές για τους Κοτσαμπάσηδες

 

«Οι ρωμιοί έχουν τους μεγαλύτερους εχθρούς ανάμεσά τους. Αυτοί είναι οι κοτζαμπάσηδες, από ρωμέικη γενιά, που ενώ κάνουν τούμπες μπροστά στον τούρκο, φορολογούν με τον πιο σκληρό τρόπο εκείνους, που έπρεπε να αγαπούν και να παρηγορούν…Η εκφυλισμένη αυτή γενιά έχει όλα τα ελαττώματα των σκλάβων. Μέσα στις εκκλησίες κάθονται σε στασίδια κοντά στο δεσποτικό και σαν τους φαρισαίους τους αρέσει να εξαγοράζουν την πρωτοκαθεδρία αδιαφορώντας γιά την ευτυχία των συγχωριανών τους. Κάτω από το μαχαίρι των τούρκων ο ρωμιός είναι σκλάβος. Κάτω όμως, από την εξουσία των συγχωριανών του (κοτζαμπάσηδων), γδύνεται ολότελα και είναι εκατό φορές πιο δυστυχισμένος». Th. Thornton: «Etat actual de la Turquie», Παρίσι, 1812.

Η κοινοτική αυτοδιοίκηση την περίοδο της τουρκοκρατίας

Εκτός από την εκκλησία, οι οθωμανοί δέχτηκαν και διατήρησαν και το θεσμό της τοπικής αυτοδιοίκησης. Αυτός διατήρησε βυζαντινα στοιχεία, προσαρμόστηκε όμως και στις νέες ανάγκες. Η οθωμανική Διοίκηση χρειαζόταν ειδικό μηχανισμό δημοσιονομικής πολιτικής. Αντίστοιχος θεσμός, με μεγαλύτερες όμως δικαιοδοσίες υπήρχε και για τους μουσουλμάνους υπηκόους. 

Αγιάν : οι μουσουλμάνοι κοινοτικοί άρχοντες. Δημογέροντες, προεστοί, πρόκριτοι, κοτσαμπάσηδες : οι ορθόδοξοι κοινοτικοί άρχοντες. Οι επαρχιακές διοικητικές οθωμανικές αρχές είχαν τοπικά συμβούλια αγιάνηδων και προεστών, με συμβουλευτικό και συμπληρωματικό ρόλο, καθώς τα υπηρεσιακά συμβούλια στελεχώνονταν αποκλειστικά με οθωμανούς.