Τα Μαντεία και οι Μάντεις στην Αρχαία Ελλάδα

 

Η ελληνική λέξη θεός συνδέεται στενά με την τέχνη της μαντικής: ένα ερμηνευμένο σημείο είναι θέσφατον, η τέχνη του μάντη ονομάζεται θειάζειν ή ἐνθεάζειν, ο προλέγων τα μέλλοντα, ο οιωνιστής, θεοπρόπος, θεοπροπία είναι η προφητεία, η μαντεία, θεοπροπέω σημαίνει προφητεύω, θεωρός λέγεται αυτός που πάει να ζητήσει χρησμό από μαντείο, ο Κάλχας είναι γιος του Θέστορος, ο μάντης που έβλεπε οπτασίες στην Οδύσσεια ονομάζεται Θεοκλύμενος και οι Θεσπρωτοί φύλασσαν το νεκρομαντείο στην Ήπειρο.

Το νεκρομαντείο του Αχέροντα

 Το πιο φημισμένο νεκρομαντείο του αρχαίου ελληνικού κόσμου βρίσκεται κοντά στις βορειοδυτικές όχθες της Αχερουσίας λίμνης, στο σημείο όπου ενώνονται τα ποτάμια του Άδη, ο Αχέροντας με τον Κωκυτό. Στις αρχαίες πηγές η τοποθεσία της Αχερουσίας λίμνης περιγράφεται ως το σημείο κατάβασης των νεκρών στον Άδη και η Εφύρα, η πόλη της Ηπείρου που βρίσκεται λίγο βορειότερα, συνδέεται με πανάρχαιη λατρεία της θεότητας του θανάτου.

 

Μάντεις και Μαντεία στην Αρχαία Ελλάδα

 

Δελφοί, Κασταλία πηγή

Η ελληνική λέξη θεός συνδέεται στενά με την τέχνη της μαντικής: ένα ερμηνευμένο σημείο είναι θέσφατον, η τέχνη του μάντη ονομάζεται θειάζειν ή ἐνθεάζειν, ο προλέγων τα μέλλοντα, ο οιωνιστής, θεοπρόπος, θεοπροπία είναι η προφητεία, η μαντεία, θεοπροπέω σημαίνει προφητεύω, θεωρός λέγεται αυτός που πάει να ζητήσει χρησμό από μαντείο, ο Κάλχας είναι γιος του Θέστορος, ο μάντης που έβλεπε οπτασίες στην Οδύσσεια ονομάζεται Θεοκλύμενος και οι Θεσπρωτοί φύλασσαν το νεκρομαντείο στην Ήπειρο.

Τα Χρηστήρια Ελάσματα της Δωδώνης

 

Η αρχαία ελληνική παράδοση αναγνώριζε τη Δωδώνη ως το αρχαιότερο ελληνικό μαντείο «τό γάρ δή μαντήϊον τοῦτο νενόμισται ἀρχαιότατον τῶν ἐν Ἕλλησι χρηστηρίων εἶναι και ἦν τον χρόνον τοῦτον μόνον»[1]. 

Η σχέση υγείας, θρησκείας, ιατρικής στην αρχαία Ελλάδα

Ο θεσμός των Μαντείων δημιουργεί στον σύγχρονο άνθρωπο αξεπέραστες απορίες. Στα αυτιά μας η Μαντική τέχνη ηχεί παράξενα. Κι όμως, στην αρχαία Ελλάδα καμία σοβαρή απόφαση δεν λαμβανόταν χωρίς την συμβουλή κάποιου Μαντείου. Ολόκληρη η αρχαία Ιστορία λες και στηρίζεται σε μια αλληλουχία χρησμών. Κι αυτή η πρακτική γινόταν από έναν λαό, που είχε φτάσει σε αξεπέραστο ύψος πολιτιστικής ακμής. Έναν λαό που δεν διοικούνταν από θεοκρατικό σύστημα και το ιερατείο του δεν είχε καμία ιδιαίτερη δύναμη, από έναν λαό που έθετε σε εξέταση και αμφισβητούσε τα πάντα.

Οι αξίες των αρχαίων Ελλήνων

  Οι κοινωνικές αξίες των αρχαίων Ελλήνων μπορούν να κατανοηθούν μόνο σε σχέση με τις διακρίσεις που υπήρχαν μεταξύ των μελών της κοινωνίας τους. Η σημαντικότερη διάκριση ήταν μεταξύ ελεύθερων και δούλων. Οι δούλοι θεωρούνταν ιδιοκτησία του κυρίου τους και δεν είχαν κανένα απολύτως δικαίωμα. Άλλη κατώτερη κοινωνική τάξη ήταν οι «μέτοικοι». Είχαν γενικά όλες τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των πολιτών, αλλά δεν μπορούσαν να είναι ιδιοκτήτες γης ή να εκλέγονται σε δημόσια αξιώματα. Η σημαντικότερη κοινωνική τάξη ήταν οι ελεύθεροι πολίτες. Μόνο οι άνδρες είχαν το δικαίωμα του πολίτη στην αρχαία Ελλάδα. Οι πολίτες απολάμβαναν πλήρη δικαιώματα μπορούσαν να είναι ιδιοκτήτες γης και να συμμετέχουν ενεργά στην πολιτική ζωή, ενώ οι σύζυγοί τους κατείχαν την υψηλότερη θέση μεταξύ των γυναικών. Και οι πολίτες διαιρούνταν σε τάξεις ανάλογα με τον πλούτο τους και την δυνατότητα συμβολής τους στις στρατιωτικές δαπάνες.