Το τάλαντο ως μέσο συναλλαγών

 

Μεταλλικά αντικείμενα χρησιμοποιούνταν ως κτερίσματα στους τάφους. Τα πιο συνηθισμένα ήταν από ορείχαλκο (μπρούντζο), που ήταν κράμα καθαρού χαλκού με κασσίτερο συνήθως. Η αναφορά σε χάλκινα αρχαιολογικά ευρήματα κατά την Εποχή του Χαλκού υπονοεί, στην ουσία, αυτά τα ορειχάλκινα αντικείμενα. Εισαγωγές χαλκού γίνονταν από την Κύπρο, κυρίως, σε μορφή ταλάντων σε σχήμα δοράς (= δέρματος) βοοειδούς, ενώ ο κασσίτερος προέρχονταν από τη Δύση ή την Ανατολή. Συνεπώς, οι ανταλλαγές και τα εμπορικά δίκτυα διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο στη μεταλλοτεχνία της εποχής.
Η φαινομενική ομοιότητα του σχήματος των ταλάντων με τη δορά βοδιού είχε ως αποτέλεσμα και την επικράτηση του συγκεκριμένου όρου στη βιβλιογραφία. Σύμφωνα με ορισμένες μελετητές, το ένα τάλαντο είχε την ανταλλακτική αξία ενός βοδιού και αποτελούσε μια πρώτη μορφή νομίσματος σε αυτήν την προνομισματική περίοδο. Η προέλευση των περισσοτέρων έχει ταυτιστεί με την Κύπρο, καθώς φέρουν εγχάρακτα ή εμπίεστα πάνω τους σύμβολα της κυπρομινωικής γραφής.
Θυμίζει τεντωμένη δορά ζώου και κατά μία άποψη αποτελεί ανάμνηση των παλαιότερων συναλλαγών με ζώα. Ωστόσο, το σχήμα διευκολύνει από πρακτική άποψη τη μεταφορά και την αποθήκευση του μετάλλου. Πράγματι, φαίνεται ότι το τάλαντο ήταν ο πιο συνηθισμένος τρόπος μεταφοράς χαλκού, ως πρώτης ύλης, στα λιμάνια όλης της ανατολικής Μεσογείου και, επομένως, το σταθερό μέσο των εμπορικών συναλλαγών.

Βιβλιογραφία-Δικτυογραφία:

• Τουλούμης, Κοσμάς. «Η μυκηναϊκή και γεωμετρική τέχνη. Άλλες τέχνες. Μεταλλοτεχνία». Στον Εγκυκλοπαιδικό Οδηγό (Αρχαϊκή επική ποίηση).

Εμπορικοί δρόμοι της εποχής του χαλκού

 

    Πρώϊμη εποχή του Χαλκού
Το εμπόριο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τομείς της οικονομίας της Πρώιμης Χαλκοκρατίας και είναι άρρηκτα συνδεμένο με την ανάπτυξη της ναυσιπλοΐας στο Αιγαίο. Η ανάπτυξη του εμπορίου οφείλεται στην αναγκαιότητα εξεύρεσης πρώτων βιοτεχνικών υλών (οψιανός, μέταλλα), στην απόκτηση τεχνογνωσίας και στην προώθηση ανταλλάξιμων αγροτικών και βιοτεχνικών προϊόντων. 

Η πρώιμη χαλκοκρατία στην ηπειρωτική Ελλάδα

Η πληθυσμιακή αύξηση, που σημειώνεται κατά την Πρώιμη εποχή του Χαλκού, ιδιαίτερα στη νότια Ελλάδα, έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του αριθμού των οικισμών, σε σύγκριση με τη Χαλκολιθική περίοδο (4500-3200 π.X.). Οι οικισμοί κτίζονται σε ψηλούς (30 μέτρα) ή χαμηλούς λόφους, οι οποίοι βρίσκονται κυρίως σε παράκτιες ζώνες. Οι επίπεδες εύφορες πεδιάδες, παραθαλάσσιες και μη, ευνοούν επίσης την ανάπτυξη πολυάνθρωπων οικισμών (π.χ. Μάνικα, Λιθαρές). Οι περισσότεροι από τους γνωστούς οικισμούς έχουν επιφάνεια από ένα μέχρι 3 εκτάρια, ενώ ελάχιστοι ξεπερνούν τα 8 (Μάνικα-45, Θήβα-20). 

Οι Φοίνικες

 

Οι Φοίνικες ήταν αρχαίος  λαός που έζησε στη βόρεια Χαναάν. Κατά τον Ηρόδοτο και τον Στράβωνα προήλθαν από την Ερυθρά θάλασσα και εγκαταστάθηκαν στη λεγόμενη Φοινίκη γύρω στο 2000 π.Χ., και γνώρισαν τη μέγιστη ακμή τους από το 1200 π.Χ. έως το 700 π.Χ., οπότε εξαπλώθηκαν σε όλη τη Μεσόγειο και πέρα από αυτήν, ιδρύοντας αποικίες, αναπτύσσοντας το εμπόριο. 

 

Χάρτης της Αυτοκρατορίας των Χεταίων

 

Οι Χετταίοι ίδρυσαν αυτοκρατορία και πολιτισμό στην κεντρική Μικρά Ασία, σημερινή Τουρκία, Αρμενία, Συρία, Ιράν, Κουρδιστάν, περί το 1500 π.Χ. Στους επόμενους δύο αιώνες φαίνεται πως κυβερνούσαν και μέρος της σημερινής Συρίας. Η Αυτοκρατορία των Χετταίων είναι πιθανό ότι καταστράφηκε από βόρειους επιδρομείς, τους Κάσκα, ή τους «Λαούς της θάλασσας», περί το 1200 π.Χ. Η αυτοκρατορία των Χετταίων γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη κατά τον 14ο αι. π.Χ., παράλληλα με τον μυκηναϊκό πολιτισμό. Ωστόσο, δεν γίνονται αναφορές σε αυτούς ούτε στα έπη ούτε στις πινακίδες της μυκηναϊκής Γραμμικής Β γραφής, σε αντίθεση με άλλους λαούς όπως οι Φοίνικες και οι Αιγύπτιοι, που φαίνονται να έχουν σημαντική παρουσία στον χώρο της Εγγύς Ανατολής.

Βιβλιογραφία-Δικτυογραφία:

• Τουλούμης, Κοσμάς, «Η ομηρική εποχή. "Άλλοι" πολιτισμοί στα ομηρικά έπη». Στον Εγκυκλοπαιδικό Οδηγό (Αρχαϊκή επική ποίηση).
• WIKIPEDIA, «Χετταίοι».

Ηπειρωτική Ελλάδα- Πρώϊμη Χαλκοκρατία

Πληροφορίες για την οργάνωση και κοινωνική σύνθεση των κοινοτήτων της Πρώιμης Χαλκοκρατίας στην ηπειρωτική Ελλάδα αντλούνται από την οικιστική και ταφική αρχιτεκτονική, από το είδος των κινητών ευρημάτων και ιδιαίτερα από τον τρόπο που αυτά κατανέμονται στους οικισμούς και τα νεκροταφεία.

Κυκλαδικός πολιτισμός

Το συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ "ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ" είναι αφιερωμένο στον κυκλαδικό πολιτισμό. Γίνεται λόγος για τους δύο πολιτισμούς που αναπτύχθηκαν στο Αιγαίο κατά την πρώιμη εποχή του χαλκού (βόρειος και νότιος) και δίνονται τα κυριότερα χαρακτηριστικά. τους.