Η
Χριστιανική Αυτοκρατορία ήταν δημιούργημα του Κωνσταντίνου. Την περίοδο της
διαμάχης για τον θρόνο, που μετά τις μεταρρυθμίσεις του Διοκλητιανού είχε να
προσφέρει τέσσερις θέσεις για ισάριθμους διεκδικητές. Δύο Αύγουστους, ένας για
την Ανατολή και ένας για την Δύση και δύο Καισάρων, υπαρχηγών και επίδοξων
διαδόχων. Στην σύνθετη αυτή δομή της τετραρχίας ο Κωνσταντίνος αυτοανακηρύχτηκε
Καίσαρας(306) και κατόπιν Αύγουστος(307). Δεν
αρκούσε όμως ο τίτλος για να επιβάλει την εξουσία του. Το Φεβρουάριο του
313 στο Μεδιόλανο ο Κωνσταντίνος και ο συναυτοκράτοράς του στην Ανατολή
Λικίνιος συνέταξαν ένα διάταγμα που αναγνώριζε επίσημα την ελευθερία τέλεσης
όλων των λατρειών, ενώ παραχωρούσε στη χριστιανική θρησκεία προνομιακή, αλλά
όχι αποκλειστική θέση. Το 324, μετά την εξόντωση του Λικίνιου, ο Κωνσταντίνος
έγινε μονοκράτορας της Αυτοκρατορίας και αποφάσισε να ιδρύσει την «Νέα Ρώμη-
Κωνσταντινούπολη», που εγκαινιάστηκε έξι χρόνια αργότερα, στις 11 Μαΐου 330. Το
325 συγκάλεσε την Σύνοδο της Νίκαιας προκειμένου να διευθετήσει τις διαφορές
στον χριστιανικό κόσμο, εγκαινιάζοντας ταυτόχρονα την έννοια της πολιτικής
ορθοδοξίας.