Η Οικονομία πριν από το Νόμισμα

Πρώτο μέλημα του ανθρώπου ήταν η εξεύρεση αγαθών για την επιβίωσή του. Οι πρώτες κοινωνίες στηρίζονταν στην αυτονομία της παραγωγής. Αρχαίοι συγγραφείς και φιλόσοφοι θεωρούν ευτυχή τον άνθρωπο που παράγει μόνος του ότι χρειάζεται. Η έννοια της οικονομίας ήταν συνώνυμη με αυτήν του οίκου και σκοπός μιας πόλης ήταν η αυτάρκεια (Αριστοτέλης). Με την πάροδο των ετών ο άνθρωπος συνειδητοποίησε πως ο καταμερισμός της εργασίας ήταν πιο αποδοτικός, καθώς παραγόταν πλεόνασμα που μπορούσε να ανταλλαχθεί με άλλα προϊόντα. Έτσι γεννήθηκε το εμπόριο. Στην αρχή γινόταν με ανταλλαγή προϊόντων «αντιπραγματισμός». Η αξία ενός προϊόντος καθοριζόταν από τη χρησιμότητα και τη σπανιότητά του. Η συγκριτική αξία καθοριζόταν από το κύριο προϊόν κάθε χώρου.

Οι αξίες των αρχαίων Ελλήνων

  Οι κοινωνικές αξίες των αρχαίων Ελλήνων μπορούν να κατανοηθούν μόνο σε σχέση με τις διακρίσεις που υπήρχαν μεταξύ των μελών της κοινωνίας τους. Η σημαντικότερη διάκριση ήταν μεταξύ ελεύθερων και δούλων. Οι δούλοι θεωρούνταν ιδιοκτησία του κυρίου τους και δεν είχαν κανένα απολύτως δικαίωμα. Άλλη κατώτερη κοινωνική τάξη ήταν οι «μέτοικοι». Είχαν γενικά όλες τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των πολιτών, αλλά δεν μπορούσαν να είναι ιδιοκτήτες γης ή να εκλέγονται σε δημόσια αξιώματα. Η σημαντικότερη κοινωνική τάξη ήταν οι ελεύθεροι πολίτες. Μόνο οι άνδρες είχαν το δικαίωμα του πολίτη στην αρχαία Ελλάδα. Οι πολίτες απολάμβαναν πλήρη δικαιώματα μπορούσαν να είναι ιδιοκτήτες γης και να συμμετέχουν ενεργά στην πολιτική ζωή, ενώ οι σύζυγοί τους κατείχαν την υψηλότερη θέση μεταξύ των γυναικών. Και οι πολίτες διαιρούνταν σε τάξεις ανάλογα με τον πλούτο τους και την δυνατότητα συμβολής τους στις στρατιωτικές δαπάνες.