Ανακάλημα της Κωνσταντινούπολης

Το ποίημα Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης ανήκει στους θρήνους, δηλαδή στα ποιήματα με θέμα την άλωση της Πόλης (ή και την άλωση άλλων αστικών κέντρων) από τους Οθωμανούς, η οποία συνέβη στις 29 Μαΐου του 1453. Κάποια κοινά στοιχεία που συναντώνται σε αυτή την κατηγορία των στιχουργημάτων είναι ο θρήνος για την απώλεια της πόλης, η αφήγηση των τελευταίων γεγονότων πριν από την πτώση, η αναφορά στον τελευταίο αυτοκράτορα, η περιγραφή των λεηλασιών, η αναφορά των αιτίων της άλωσης, η επίκληση των ευρωπαϊκών λαών για βοήθεια και η δυνατότητα απελευθέρωσης με τη βοήθεια του Θεού και τον αγώνα των Ελλήνων (Ζώρας 1956, 37).

Διήγησις και οπτασία ωφέλιμος ορθοδόξου τινός Δημητρίου

 

Η Διήγησις και οπτασία ωφέλιμος ορθοδόξου τινός Δημητρίου συγγραφείσα παρά Μητροφάνους ιερομονάχου, πνευματικού και ρήτορος, τεθείσα δε εις κοινήν φράσην παρά του πνευματικού κυρού Λαυρεντίου, όπως είναι ο πλήρης τίτλος της, είναι ένα κείμενο οραματικής αφήγησης γραμμένο τον 16ο αιώνα.

Ο Έπαινος των Γυναικών

 

Το ποίημα αποτελείται από 735 ομοιοκατάληκτους τροχαϊκούς οκτασύλλαβους στίχους και παραδίδεται σε ένα μόνο χειρόγραφο του 16ου αιώνα, τον κώδικα Collegio Greco 4, που βρίσκεται στο Ελληνικό Κολλέγιο της Ρώμης. Εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1905 από τον βυζαντινολόγο Κ. Krumbacher, μαζί και ως συνέχεια του Συναξαρίου των ευγενικών και τιμιωτάτων αρχοντισσών , που στον κώδικα προηγείται του Επαίνου, ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ευρέως αποδεκτό ότι πρόκειται για δύο διαφορετικά έργα. Το ποίημα παραδίδεται ανώνυμα και, σύμφωνα με το γλωσσικό του ιδίωμα, φαίνεται πως έχει γραφτεί στην Κρήτη στα τέλη του 15ου αιώνα (Σταυρακοπούλου 2013, 10).

Από τον Διγενή στα Άνθη Ευλαβείας

Πρόκειται για μια γραμματολογική εισαγωγή στην ελληνική δημώδη λογοτεχνία από τους τελευταίους βυζαντινούς αιώνες (12ο-15ο) μέχρι την αρχή του 18ου. Το κείμενο ακολουθεί κυρίως χρονολογική σειρά εξέτασης των έργων και των λογοτεχνικών ειδών, με εξαίρεση τις δύο αναφορές στην κρητική λογοτεχνία (15ος αιώνας και περίοδος της ακμής), επειδή αυτή αποτελεί από μόνη της ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στη νεοελληνική λογοτεχνία. Δόθηκε σημασία στο να φανεί η εξέλιξη των ειδών, το πέρασμα από τα ανώνυμα στα επώνυμα έργα, από τα ανομοιοκατάληκτα στα ομοιοκατάληκτα, από το χειρόγραφο στο έντυπο, και να αναδειχθούν φαινόμενα όπως οι πολλαπλές διασκευές του ίδιου έργου, ώστε ο αναγνώστης να κατανοήσει πώς λειτουργούσαν τα δημώδη κείμενα μέσα στις συνθήκες της εποχής τους και να μην τα θεωρεί ως αποκομμένες δημιουργίες. Για τον λόγο αυτό, γίνονται και αναφορές σε μείζονα ιστορικά συμβάντα καθώς προχωρούν οι αιώνες. Σε θερμό δεσμό (link) δίνονται οι συγγραφείς και οι τίτλοι των έργων αποσπάσματα των οποίων μπορεί να διαβάσει ο αναγνώστης που ενδιαφέρεται σε αυτό εδώ το περιβάλλον. Σε αυτά τα έργα επικεντρώνεται η παρούσα Εισαγωγή.Διαβάστε την συνέχεια εδώ!