Το μυστήριο με τους «Μπλε Πιθήκους» του Ακρωτηρίου

Το θέμα των πιθήκων που απεικονίζονται στις τοιχογραφίες γοητεύει εδώ και καιρό τόσο τους αρχαιολόγους όσο και τους ιστορικούς τέχνης. Τα ζωντανά τους χρώματα και ο εντυπωσιακός νατουραλισμός τους, σε συνδυασμό με την παρουσία τους σε έναν εξαιρετικά εξελιγμένο οικισμό της Εποχής του Χαλκού που θάφτηκε από μια ηφαιστειακή έκρηξη, παρέχουν πολύτιμα αρχαιολογικά στοιχεία για μια σειρά ζητημάτων. Διαβάστε την συνέχεια εδώ

Tοιχογραφία από το Τελ Κάμπρι του Ισραήλ

 

Η συγκεκριμένη αποκατεστημένη τοιχογραφία από το Τελ Κάμπρι αποτελεί απόδειξη την εργασίας τεχνιτών από το Αιγαίο στην Παλαιστίνη ήδη από τη Μέση Εποχή του Χαλκού. Η τοιχογραφία βρέθηκε στην αρχαία χανανιτική θέση Τελ Κάμπρι του σημερινού Ισραήλ. Εκεί βρέθηκαν 100 τοιχογραφικά θραύσματα και τέσσερα παραδείγματα αιγαιακών τοιχογραφιών, ένα από τα οποία, μικρογραφικό, παρουσιάζει ομοιότητες με εκείνο της Δυτικής Οικίας της Θήρας. Σύμφωνα με τους μελετητές, είναι σαφώς παλαιότερα από εκείνα της αιγυπτιακής Τελ ελ Ντάμπα και της συριακής Κάτνα. Το γεγονός αυτό επιτρέπει στους επιστήμονες να εικάζουν ότι τα τοιχογραφήματα είναι έργο Αιγαίων ή εκπαιδευμένων στο Αιγαίο τεχνιτών που έφταναν στην Παλαιστίνη μέσω Κυπρίων μεσαζόντων. 

 Την εργασία τεχνιτών από το Αιγαίο στην Παλαιστίνη ήδη από τη Μέση Εποχή του Χαλκού συστήνει η μελέτη 100 τοιχογραφικών θραυσμάτων που βρέθηκαν στην αρχαία χανανιτική θέση Τελ Κάμπρι του σημερινού Ισραήλ. Πρόκειται για ευρήματα του 2008 και του 2009, τα οποία , σύμφωνα με τους ερευνητές Eric Cline, Assaf Yasur-Landau και Nurith Goshen προέρχονταν από το κονιαμένο πάτωμα και τους τοίχους ανακτορικού κτιρίου. Τα δείγματα αιγαιακής τέχνης στη θέση, όπως και στην ευρύτερη περιοχή δεν είναι σπάνια. Στο ίδιο το Τελ Κάμπρι έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα τέσσερα παραδείγματα αιγαιακών τοιχογραφιών, ένα από τα οποία – μικρογραφικό, που βρέθηκε από τους Kempinski και Νiemeier – παρουσιάζει ομοιότητες με εκείνο της Δυτικής Οικίας της Θήρας. Τα νέα ευρήματα όμως, εκτός από τη συνάφειά τους με αιγαιακά παραδείγματα, χρονολογούνται και σε μια περίοδο πρώιμη, όντας σχεδόν σύγχρονα με τα αντίστοιχα της θέσης Αλαλάκ (κοντά στα σύνορα της Τουρκίας με τη Συρία) και σαφώς παλαιότερα από εκείνα της αιγυπτιακής Τελ ελ Ντάμπα και της συριακής Κάτνα. Το γεγονός αυτό επιτρέπει στους επιστήμονες να εικάζουν ότι τα τοιχογραφήματα είναι έργο Αιγαίων ή εκπαιδευμένων στο Αιγαίο τεχνιτών που έφταναν στην Παλαιστίνη μέσω Κυπρίων μεσαζόντων.

Αναλυτική παρουσίαση των ευρημάτων πραγματοποιείται σε άρθρο του περιοδικού American Journal of Archaeology το οποίο είναι διαθέσιμο μέσω διαδικτύου.

Πηγή: American Journal of Archaeology, 12/12/25

Νωπογραφία

 

Τοιχογραφία ζευγαριού από την οικία του Τερέντιου Νέου στην Πομπηία, 1ος αι. μ.Χ.
Επί μακρόν θεωρούνταν λανθασμένα πορτρέτο του Πάκιου Πρόκουλου και της συζύγου του, ενώ στην πραγματικότηα πρόκειται για το πορτρέτο του αρτοποιού Τερέντιου Νέου και της συζύγου του. Το ζευγάρι, που ανήλθε από χαμηλά κοινωνικά στρώματα, απεικονίζονται ως λόγιοι κρατώντας στα χέρια πάπυρο και κερωμένη πλάκα (με τα λογιστικά του αρτοποιείου και του νοικοκυριού).

Μυκηναϊκές τοιχογραφίες

 

Οι μυκηναϊκές τοιχογραφίες αποκαλύπτουν ζωγραφικά τα χαρακτηριστικά ενός ολόκληρου κόσμου. Βρίσκονταν στους τοίχους, σπανιότερα στην οροφή και στο δάπεδο των δωματίων των ανακτόρων, αλλά και ορισμένων ιδιωτικών κτιρίων, τόσο σε επίσημους χώρους και στους διαδρόμους που οδηγούσαν σε αυτούς, όσο και σε απλά, ίσως και «καθημερινά», δωμάτια. Παρόλο που οι δημιουργοί τους δεν είναι γνωστοί, αφού δεν υπογράφουν τα έργα τους, αυτά πρέπει να κατασκευάζονταν από κάποιους εξειδικευμένους τεχνίτες (καλλιτέχνες;) που ζούσαν στα ανάκτορα ή τα επισκέπτονταν. Πρέπει να δούλευαν πάνω σε συγκεκριμένους δημιουργικούς άξονες, στο πλαίσιο της μυκηναϊκής «κοινής», υλοποιώντας τις παραγγελίες και το «γούστο» της ανώτερης κοινωνικής τάξης της εποχής.