Ο τομέας Β του οικισμού στο Ακρωτήρι της Θήρας περιλαμβάνει πιθανότατα δύο ξεχωριστά κτίρια προσκολλημένα το ένα στο άλλο. Από τον όροφο του δυτικού κτιρίου προήλθαν οι τοιχογραφίες των Αντιλοπών και των Πυγμάχων. Από το ανατολικό κτήριο προήλθε η τοιχογραφία των Πιθήκων, μία σύνθεση με πιθήκους να σκαρφαλώνουν σε βράχους στις όχθες ενός ποταμού. Στο κάτω μέρος της τοιχογραφίας υπάρχουν πλατιές ανισομεγέθεις κυανές γραμμές, οι οποίες παριστάνουν το υγρό στοιχείο. Από τις γραμμές αυτές ξεκινούν βράχια, των οποίων το χρώμα υποδηλώνει την ηφαιστειακή τους προέλευση. Στους βράχους αυτούς αναρριχώνται κυανοί πίθηκοι. Το είδος των πιθήκων αυτών ήταν ξένο προς την θηραϊκή πανίδα, αλλά η απόδοση των χαρακτηριστικών τους από τον ζωγράφο της τοιχογραφίας δείχνει ότι ήταν εξοικειωμένος με αυτούς και οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τέτοια ζώα πρέπει να κατοικούσαν στο νησί πριν από την Μινωική έκρηξη, πιθανότατα εισηγμένα από χώρες της Ανατολικής μεσογείου. Σε αυτό συνηγορεί και το γεγονός ότι κατά την διάρκεια των ανασκαφών του προϊστορικού οικισμού του Ακρωτηρίου έχει βρεθεί κρανίο πιθήκου. Με εξαίρεση ενός πιθήκου, όλοι οι υπόλοιποι πίθηκοι παρουσιάζονται σε προφίλ.
Στον προϊστορικό οικισμό του Ακρωτηρίου στη Θήρα, στο ισόγειο του Συγκροτήματος Δ, διασώθηκε η περίφημη «τοιχογραφία της Άνοιξης» που εκτεινόταν στους τρεις από τους τέσσερις τοίχους του δωματίου Δ2. Το Δ2 ήταν από τα λίγα διακοσμημένα δωμάτια του συγκροτήματος και έχει ερμηνευθεί ως χώρος με λατρευτική χρήση. Στην ενιαία παράσταση των τοίχων του έχει ζωγραφιστεί μια συναρπαστική τοπιογραφία, όπου κυριαρχούν τα πολύχρωμα ηφαιστειακά βράχια της Θήρας, στολισμένα με τριάδες από ανθισμένα κόκκινα κρίνα, ενώ στον ουρανό πετούν χελιδόνια, μεμονωμένα ή σε ζεύγη, που ερωτοτροπούν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι εδώ παριστάνεται ο ερχομός της Άνοιξης στη θηραϊκή γη, τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο, όταν ανθίζουν τα λουλούδια και επιστρέφουν τα αποδημητικά πτηνά. Η σκηνή χαρακτηρίζεται από χρωματική ποικιλία με τη χρήση μαύρου, άσπρου, κόκκινου, κίτρινου και γαλάζιου, αλλά και από έντονη κίνηση, με το λίκνισμα των κρίνων στον αέρα και το παιχνίδι των χελιδονιών. Αποδίδεται στον λεγόμενο ζωγράφο των Κροκοσυλλεκτριών και διακρίνεται για την πρωτοτυπία και τον πλούτο των συνθέσεών του, καθώς και για τη φωτογραφική, σχεδόν, απόδοση των στιγμιαίων κινήσεων.
Ο «Ψαράς», ένα από τα σπουδαιότερα έργα της αιγαιακής μεγάλης ζωγραφικής των προϊστορικών χρόνων. Ο ψαράς είναι ένας νέος άντρας που απεικονίζεται γυμνός και κρατά στα χέρια του δύο αρμαθιές με ψάρια: πέντε ψάρια στο αριστερό χέρι και επτά ψάρια στο δεξί. Το πρόσωπό του παρουσιάζεται από το πλάι, οι ώμοι και το στήθος από μπροστά, το στομάχι κατά τα τρία τέταρτα και τα πόδια από το πλάι. Τα χέρια του είναι ανοιχτά, ενώ οι αντίχειρες και των δύο χεριών στρέφονται προς τα πάνω. Η στάση αυτή, δηλαδή τα πόδια από το πλάι και το στήθος από μπροστά, δεν είναι μια φυσική στάση, είναι μια σύμβαση σχεδιαστική, για να αποδοθεί στο επίπεδο με τρόπο «ευανάγνωστο» και κατανοητό το τρισδιάστατο ανθρώπινο σώμα. Η τοιχογραφία αυτή είναι ενδεικτική των σχέσεων του κυκλαδικού πολιτισμού με τον αιγυπτιακό και των επιδράσεων που δέχτηκαν οι Κυκλαδίτες. Τα επίπεδα χρώματα, το σχέδιο με τα περιγράμματα, αλλά κυρίως η συστρεφόμενη στάση του σώματος είναι εμφανώς αιγυπτιακές επιδράσεις. Και ενώ το κεφάλι και η στάση του σώματος του ψαρά δείχνουν ότι αυτός πατά σταθερά στο έδαφος με τα δύο πόδια, αφήνουν εντούτοις την αίσθηση μιας ελαφράς κίνησης και βηματισμού, καθώς τα πόδια δεν είναι ενωμένα μεταξύ τους. Οι έντονες καμπύλες επίσης προδιαθέτουν την κίνηση.
Στο κεφάλι του ψαρά απεικονίζονται δύο καστανές μπούκλες από τα μαλλιά του, με τη μία να έχει κατεύθυνση προς τα εμπρός και την άλλη προς τα πίσω. Το υπόλοιπο κεφάλι είναι χρωματισμένο γαλάζιο, γεγονός που δείχνει μάλλον ότι τα μαλλιά του ήταν ξυρισμένα ή κουρεμένα πολύ κοντά. Η γυμνότητα του σώματος και το ξυρισμένο (γαλάζιο) κεφάλι δηλώνουν το νεαρό της ηλικίας της μορφής και το μεταβατικό στάδιο από την παιδική ηλικία στην κατάσταση του ενήλικου.
Στα ψάρια υπάρχουν επιπλέον αρκετές σχεδιαστικές λεπτομέρειες (πτερύγια, ουρές, λέπια, μάτια, βράγχια κτλ.). Δεν υπάρχει φωτοσκίαση ούτε γενικά προσπάθεια να απο-δοθεί ο όγκος ή το βάθος. Στα ψάρια όμως υπάρχει η επικάλυψη, που δημιουργεί διαφορετικά επίπεδα βάθους. Το φόντο της σύνθεσης είναι επίπεδο και μονόχρωμο. Το σώμα του ψαρά είναι χρωματισμένο με ενιαίο τρόπο και κόκκινο χρώμα. Τα χρώματα που χρησιμοποιήθηκαν στα ψάρια είναι τρία: το μαύρο για τα περιγράμματα, το γαλάζιο για το επάνω μέρος του ψαριού (ράχη) και το κίτρινο για το κάτω μέρος (κοιλιά). Το φόντο είναι ανοιχτόχρωμο, ώστε να διαγράφεται με κοντράτο (αντίθεση) έντονα και καθαρά το σκουρόχρωμο σώμα του ψαρά. Με την κατακόρυφη αλληλοεπικάλυψη των ψαριών, αρχή που εφαρμοζόταν στην αιγυπτιακή τέχνη για την απεικόνιση στατικών μορφών, ο καλλιτέχνης έδωσε το βάθος της εικόνας.
Η τεχνική που χρησιμοποιήθηκε είναι η νωπογραφία (fresco).
Στα δυτικά της Πλατείας Τριγώνου βρίσκεται η Δυτική Οικία. Στο Δωμάτιο 5, βρέθηκε η τοιχογραφία της νεαρής ιέρειας (Νοτιοανατολική είσοδος / ανατολικός παραστάτης). Η Ιέρεια φορά χειριδωτό χιτώνα και πλούσια κοσμήματα (ενώτια, ψέλια, περιδέραιο). Τα χείλη και το αυτί είναι βαμμένα κόκκινα, ενώ το κεφάλι της απεικονίζεται γαλάζιο (δηλαδή ξυρισμένο), και το επιστέφει ταινία που μοιάζει με φίδι. Η μορφή κρατά μικρό θυμιατήρι με το αριστερό χέρι, ενώ με το δεξί φαίνεται να πασπαλίζει με αρωματικό θυμίαμα τα αναμμένα κάρβουνα.
Στα δυτικά της Πλατείας Τριγώνου βρίσκεται η Δυτική Οικία. Στο Δωμάτιο
5, εκτός από τις δύο τοιχογραφίες των Ψαράδων (Δυτικός τοίχος), την
τοιχογραφία της νεαρής ιέρειας (Νοτιοανατολική είσοδος / ανατολικός
παραστάτης), την τοιχογραφία με το ποτάμι (Ανατολικός τοίχος), βρίσκεται
και η διάσημη μικρογραφική ζωφόρος του στόλου που επεκτείνεται και
στους τέσσερις τοίχους του. Η «μικρογραφική ζωφόρος του στόλου» είναι
μία δωδεκάμετρη ζωγραφική παράσταση με τεχνική νωπογραφίας. Πάνω της
εικονίζονται διάφοροι παραθαλάσσιοι οικισμοί, καθώς και ιστιοφόρα
κωπήλατα πλοία, που κινούνται με κατεύθυνση από δεξιά προς αριστερά
Η τοιχογραφία έχει αφηγηματικό χαρακτήρα και δείχνει το ταξίδι επτά
μεγάλων πλοίων και επτά μικρότερων (μάλλον η ίδια ομάδα πλοίων σε
διαφορετικές φάσεις).
Η σκηνή στον βόρειο τοίχο («σύνοδος σε λόφο») δείχνει πολεμιστές και
ναυάγιο ή ναυμαχία και παραπέμπει σε ένοπλη απόβαση σε βουκολικό τοπίο.
Υπάρχουν οκτώ μορφές που βαστούν ολόσωμες ασπίδες και φορούν
περικεφαλαίες με επένδυση από χαυλιόδοντα. Επάνω από την εικόνα της
αποβίβασης των στρατιωτών απεικονίζονται δύο σκηνές, αγροτικής και
αστικής ζωής (Χατζή, 2001: 77). Στο ανατολικό τμήμα, αναπαριστά έναν
στόλο που ετοιμάζεται για τον απόπλου του, ίσως για κάποια εκστρατεία.
Ένας ποταμός περιβάλλει την πόλη και ένα λιοντάρι κυνηγά ένα ελάφι.
Γενικά, η χλωρίδα και η πανίδα στο εικονιζόμενο τοπίο υποδηλώνουν τον
εξωτικό χαρακτήρα του. Στην ανώτερη ζώνη του ανατολικού τοίχου
αναπαρίσταται ποταμός σε ημιτροπικό περιβάλλον. Σε αυτήν ένας αγριόγατος
ορμάει σε αμέριμνες αγριόπαπιες δίπλα σε ένα ποτάμι. Αριστερά φαίνεται
ένας γρύπας, που υποδηλώνει τη σχέση των Θηραίων ναυτικών με την
Ανατολή.
Στην Οικία των Γυναικών βρέθηκε η τοιχογραφία των Γυναικών και των Παπύρων. Kοσμούσε τον νότιο, τον δυτικό και τον βόρειο τοίχο της δυτικής πλευράς του δωματίου 1 της Οικίας των Γυναικών.
Βιβλιογραφία-Δικτυογραφία:
- ΟΔΥΣΣΕΥΣ «Ακρωτήρι Θήρας»
- WIKIPEDIA,