Τα καταραμένα γένη της Τραγωδίας - Γενιά του Λάιου

 

Και στην περίπτωση του Λάιου, όπως και του πατέρα του Λάβδακου, συνενώνονται οι δύο μυθολογικές ρίζες της πόλης των Θηβών, των Σπαρτών, γηγενών πλασμάτων της θηβαϊκής γης, και του Κάδμου από τη Φοινίκη. Επιπλέον, οι περιπέτειες της ζωής του τον φέρνουν στην Πελοπόννησο, σε ηλικία μόλις ενός έτους σύμφωνα με τον Απολλόδωρο (3.40), και μετά ξανά στη Θήβα. Αυτή η σχέση με την Πελοπόννησο θα διατηρηθεί και στις δύο επόμενες γενιές με τον γιο του Οιδίποδα (που θα επιβιώσει στην Κόρινθο) και με τον εγγονό του Πολυνείκη (ο οποίος θα ξεκινήσει την εκστρατεία εναντίον της πατρίδας του από το Άργος και έχοντας συμμάχους Αργείους).

 

Αντισθένης ο ιδρυτής των Κυνικών

 Φιλόσοφος που ανήκει στους «ελάσσονες (= μικρούς) Σωκρατικούς» (δηλαδή μαθητές του Σωκράτη που δεν είχαν τόσο μεγάλη επιρροή). Αρχικά βρέθηκε κοντά στους Σοφιστές, αλλά γρήγορα ακολούθησε τον Σωκράτη. Αποδεχόταν την άποψη του φιλόσοφου ότι η αρετή είναι γνώση και επέλεξε έναν ασκητικό τρόπο ζωής. Θεωρείται πρόδρομος της φιλοσοφίας των Κυνικών.

Νωπογραφία

 

Τοιχογραφία ζευγαριού από την οικία του Τερέντιου Νέου στην Πομπηία, 1ος αι. μ.Χ.
Επί μακρόν θεωρούνταν λανθασμένα πορτρέτο του Πάκιου Πρόκουλου και της συζύγου του, ενώ στην πραγματικότηα πρόκειται για το πορτρέτο του αρτοποιού Τερέντιου Νέου και της συζύγου του. Το ζευγάρι, που ανήλθε από χαμηλά κοινωνικά στρώματα, απεικονίζονται ως λόγιοι κρατώντας στα χέρια πάπυρο και κερωμένη πλάκα (με τα λογιστικά του αρτοποιείου και του νοικοκυριού).

Η Θεματική της αρχαίας κωμωδίας

 1. Τα θέματα της Αρχαίας ή Παλαιάς Κωμωδίας είναι, όπως θα το περιμέναμε, εξαιρετικά ποικίλα: καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα των ανθρώπινων -ατομικών, οικογενειακών, κοινωνικών, πολιτικών, πνευματικών- φαινομένων, επεκτείνονται και στο πεδίο των μυθολογικών διηγήσεων για θεούς και ήρωες. Η αφάνταστη θεματική ποικιλία φανερώνεται ήδη στα έργα των παλαιότερων και σύγχρονων του Αριστοφάνη κωμωδιογράφων, που δε μας είναι γνωστά παρά μόνο από τους τίτλους και τα λιγοστά αποσπάσματα που έτυχε να σωθούν. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις κωμωδίες Αθηνάς γοναί του Ερμίππου, Αδελφαί μοιχευόμεναι του Αλκαίου, Αστράτευτοι ή ανδρόγυνοι του Εύπολη, Γείτονες του Κράτη, Δήμοι του Εύπολη, Πλύντριαι ή Ναυσικά του Φιλύλλιου, Γραμματική θεωρία του Καλλία, Σερίφιοι του Κρατίνου, Ποάστριαι (Σταχομαζώχτρες) του Κράτη.

Αναθηματικό ανάγλυφο απο το ιερό του Πανός

Αναθηματικό ανάγλυφο στον Ερμή, τον Πάνα και τις Νύμφες από την Πεντέλη. Σε μια σπηλιά που ήταν ιερό του Πανός, των Νυμφών και του Ερμή στη νότια πλαγιά της Πεντέλης βρέθηκαν δύο πολύ καλής ποιότητας αναθηματικά ανάγλυφα, που εικονίζουν τις θεότητες μαζί με τους προσκυνητές που τα αφιέρωσαν. Το πρώτο, το συγκεκριμένο, χρονολογείται γύρω στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. και είναι ανάθημα τριών ανδρών, του Τηλεφάνη, του Νικηράτου και του Δημοφίλου, που εικονίζονται προσευχόμενοι, με υψωμένο το δεξί χέρι, στη δεξιά πλευρά. Απέναντι στους αναθέτες βλέπουμε τους θεούς: πρώτα τον ορεσίβιο Πάνα, που εικονίζεται ως κυνηγός με έναν λαγό κρεμασμένο στον ώμο του και τη σύριγγα στο δεξί χέρι· έπειτα τον Ερμή, που φοράει, όπως συνήθως, χλαμύδα· τέλος, τις τρεις Νύμφες, τη μια δίπλα στην άλλη.