Η Πύλη των λεόντων θεωρείται ως το πρώτο παράδειγμα μνημειώδους γλυπτικής που γνωρίζουμε στην Ευρώπη. Είναι η κύρια είσοδος της ακρόπολης των Μυκηνών και κατασκευάστηκε τον 13ο αι. π.Χ., το 1250 π.Χ. περίπου. Πήρε το όνομά της από την περίφημη ανάγλυφη παράσταση των δύο λιονταριών που κοσμούν το κουφιστικό τρίγωνο.
Η είσοδος της πύλης αποτελείται από δύο παραστάδες, το κατώφλι και το
υπέρθυρο. Πάνω από το υπέρθυρο υπάρχει το λεγόμενο ανακουφιστικό τρίγωνο
το οποίο μεταφέρει το κέντρο βάρους στα πλάγια. Το τρίγωνο αυτό
καλύπτεται από τριγωνική πλάκα στην οποία παριστάνεται εραλδική σύνθεση
δύο λιονταριών, τα οποία πατούν πάνω σε δύο αμφίκοιλους βωμούς. Ανάμεσα
τους υπάρχει κίονας Μινωικού τύπου.
Όσον αφορά στην ερμηνεία του παραπάνω ανάγλυφου, πολλές εκδοχές έχουν
προταθεί ως σήμερα. Πιθανότατα πρόκειται για μια παράσταση θρησκευτικού
περιεχομένου. Μπορεί ακόμα να συμβολίζει τη δύναμη του βασιλικού οίκου
των Μυκηνών. Φέρνοντας στο νου μας και τις υπόλοιπες Μυκηναϊκές
ακροπόλεις βλέπουμε ότι πρόκειται για ένα μοναδικό έργο αφού σε καμία
από τις αρχαίες εισόδους δε βρέθηκε αντίστοιχο ανάγλυφο.
Για τον συμβολισμό της Πύλης των Λεόντων ο Κοσμάς Τουλούμης σημειώνει:
«Ήταν το ανάγλυφο της Πύλης των Λεόντων συμβολικό; Μετέδιδε στους
επισκέπτες τη δύναμη των κατοίκων της Ακρόπολης και των Ανακτόρων οι
οποίοι ως λέοντες ή γρύπες παίρνοντας δύναμη από την πίστη σε υπερφυσικά
όντα και λατρείες, που υποδηλώνονται από την παρουσία των βωμών,
στήριζαν και ενίσχυαν την εξουσία τους απέναντι στον κόσμο των
παρακατιανών θνητών και των πιθανών, επίβουλων εχθρών τους; Μήπως τα
Κυκλώπεια τείχη που περιέβαλαν την ακρόπολη δεν είχαν απλά μια αμυντική
λειτουργία για να προστατεύσουν κάποιους φοβισμένους ηγεμόνες, οι οποίοι
κλείνονταν στον μικρόκοσμό τους για να γλιτώσουν από τους εχθρούς, αλλά
υποδήλωναν ότι μέσα σε αυτήν την ακρόπολη, υπήρχε ένας άλλος κόσμος
σαφώς οριοθετημένος, «ιερός» και πιο δυνατός από τον έξω κόσμο; Μήπως
ήταν το σύμβολο ενός κόσμου που κατοικούσε σε ανάκτορα και διαφέντευε,
όχι μόνο με τη δύναμη των όπλων, αλλά με αυτή των ιδεών, των συμβόλων
και των νοημάτων, ευρύτερες περιοχές; Μήπως, τελικά, αυτός ο κόσμος
συμπεριέλαβε μέσα στα τείχη τον 13ο αι. π.Χ. τον Ταφικό Περίβολο Α, που
πιο πριν ήταν έξω από την ακρόπολη, για να δείξει ότι αντλεί δύναμη από
τους πρώτους εκείνους επιφανείς Μυκηναίους προγόνους, που είχαν θαφτεί
εκεί, καθώς και για να πιστοποιήσει ότι οι κάτοικοι της ακρόπολης
αποτελούσαν τους φυσιολογικούς συνεχιστές τους; Μήπως μια ανάλογη
σύνδεση με το παρελθόν είναι, τελικά, και αυτή που ανιχνεύεται
μεταγενέστερα και στα ομηρικά έπη του 8ου π.Χ. αιώνα;»
Βιβλιογραφία-Δικτυογραφία:
- ΟΔΥΣΣΕΥΣ, Η Πύλη των Λεόντων.
- Τουλούμης, Κοσμάς. «Η ομηρική εποχή. Η Πύλη των Λεόντων». Στον Εγκυκλοπαιδικό Οδηγό (Αρχαϊκή επική ποίηση).