Αν και οι «Ομηρικοί ύμνοι» μοιράζονται πολλά χαρακτηριστικά με τις προσευχές και τους λατρευτικούς ύμνους, είναι σαφές ότι δεν συνδέονταν άμεσα με τη θρησκευτική τελετουργία. Βέβαια, η διάκριση ανάμεσα σε λατρευτικούς ύμνους και λογοτεχνικούς ύμνους δεν μπορεί να είναι απόλυτη, στον βαθμό που και οι «Ομηρικοί ύμνοι» είχαν ψυχαγωγικό χαρακτήρα στο πλαίσιο θρησκευτικών εορτασμών, ενώ παράλληλα αποτελούσαν απόδοση τιμής στη θεότητα στην οποία απευθύνονταν. Ωστόσο, οι Ομηρικοί ύμνοι σχετίζονται λιγότερο με τοπικά λατρευτικά συμφραζόμενα και περισσότερο με τις πανελλήνιες θεολογίες του Ομήρου και του Ησιόδου από ό,τι οι λατρευτικοί ύμνοι.
Προσωπικό ιστολόγιο με θέματα από τις σπουδές στο πρόγραμμα σπουδών Ελληνικός Πολιτισμός του Ε.Α.Π.
Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου
Translate
Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026
Οι Ομηρικοί ύμνοι
Αν και οι «Ομηρικοί ύμνοι» μοιράζονται πολλά χαρακτηριστικά με τις προσευχές και τους λατρευτικούς ύμνους, είναι σαφές ότι δεν συνδέονταν άμεσα με τη θρησκευτική τελετουργία. Βέβαια, η διάκριση ανάμεσα σε λατρευτικούς ύμνους και λογοτεχνικούς ύμνους δεν μπορεί να είναι απόλυτη, στον βαθμό που και οι «Ομηρικοί ύμνοι» είχαν ψυχαγωγικό χαρακτήρα στο πλαίσιο θρησκευτικών εορτασμών, ενώ παράλληλα αποτελούσαν απόδοση τιμής στη θεότητα στην οποία απευθύνονταν. Ωστόσο, οι Ομηρικοί ύμνοι σχετίζονται λιγότερο με τοπικά λατρευτικά συμφραζόμενα και περισσότερο με τις πανελλήνιες θεολογίες του Ομήρου και του Ησιόδου από ό,τι οι λατρευτικοί ύμνοι.
Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026
Το εμπόριο στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Το εμπόριο και οι ανταλλαγές ήταν βασικά συστατικά της επιτυχίας και της επέκτασης της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Το εμπόριο μεγάλων αποστάσεων πραγματοποιούταν με πλοία, ωστόσο, για λόγους ασφαλείας, τα περισσότερα ιστιοφόρα πλοία περιόριζαν τα ταξίδια τους στο διάστημα μεταξύ Απριλίου και Οκτωβρίου, όταν οι καιρικές συνθήκες ήταν καλύτερες.
Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026
Η Αρχαία Μίεζα
Η Μίεζα «Ιερό των Νυμφών» ήταν ιερός χώρος της αρχαίας Μακεδονίας, όπου ο Αριστοτέλης δίδαξε τον Μέγα Αλέξανδρο μεταξύ 343 π.Χ.- 340 π.Χ. καθ' υπόδειξιν του πατέρα του Φιλίππου. Σε αντάλλαγμα, ο Φίλιππος ανοικοδόμησε και απελευθέρωσε τους πολίτες των Σταγείρων, της πατρίδας του Αριστοτέλη, η οποία είχε ισοπεδωθεί από προηγούμενη κατάκτηση σε όλη την Ελλάδα και τη Μακεδονία.
Κυριακή 30 Αυγούστου 2026
Τα ψηφιδωτά της ελληνιστικής περιόδου
Κατά τα ελληνιστικά χρόνια τα κτήρια που χρησιμοποιούν την ψηφιδωτή διακόσμηση αυξάνονται. Στη συγκεκριμένη περίοδο, τα ψηφιδωτά δεν περιορίζονται στους χώρους των συμποσίων ή στον διάκοσμο του ανδρώνα. Γίνεται σαφές από τα ευρήματα ότι ένα πολύ μεγάλο τμήμα του χώρου στον ελληνιστικό οίκο ήταν αφιερωμένο στη διασκέδαση των φιλοξενουμένων.
Κυριακή 23 Αυγούστου 2026
Η Πανσέληνος του Αυγούστου σε Μνημεία, Μουσεία και Αρχαιολογικούς χώρους 2026
Το Υπουργείο Πολιτισμού διοργανώνει και το 2026 τις εκδηλώσεις της Αυγουστιάτικης Πανσελήνου, υπό τον συντονισμό της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026, προσφέροντας στο κοινό μοναδικές βραδιές πολιτισμού κάτω από το φως του αυγουστιάτικου φεγγαριού.
Κυριακή 16 Αυγούστου 2026
Κυριακή 9 Αυγούστου 2026
Τα κύρια χαρακτηριστικά της πεζογραφίας της γενιάς του 1880
α) Θετικισμός
Το κυρίαρχο στοιχείο της περιόδου τόσο στην πεζογραφία όσο και στην ποίηση είναι η αντιρομαντική κατεύθυνση και η καθιέρωση του ρεαλιστικού τρόπου γραφής. Στο πλαίσιο αυτό, διαμορφώνονται εκ παραλλήλου οι κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη της λαογραφίας, της ηθογραφίας και του διηγήματος, καθώς και για την πρόσληψη του νατουραλισμού.
Κυριακή 2 Αυγούστου 2026
Τα ρητορικά προγυμνάσματα
Δίνονται στη συνέχεια βασικές πληροφορίες για ορισμένους τύπους προγυμνασμάτων - εκείνους που είναι λιγότερο σαφείς ως προς το περιεχόμενο και τους στόχους:
Χρεία (usus): Διδακτική, σύντομη, ανεκδοτολογικού τύπου αφήγηση που μεταφέρει μια αλήθεια για τον πραγματικό και πρακτικό βίο - η αντιστοιχία προς τη λειτουργία του γνωμικού είναι προφανής. Μια βασική διαφορά της χρείας από τη γνώμη είναι ότι η πρώτη αφορά συγκεκριμένο πρόσωπο, ενώ η δεύτερη έχει γενικό χαρακτήρα και δεν αναφέρεται σε συγκεκριμένα πρόσωπα. Για παράδειγμα: όταν ο Διογένης είδε ένα παιδί να συμπεριφέρεται με απρέπεια, χτύπησε με τη βέργα του τον παιδαγωγό (Ερμογένης, Προγυμνάσματα 3).
Κυριακή 26 Ιουλίου 2026
Η σημασία του πρόλογου στην αρχαία τραγωδία
Σύμφωνα με το δωδέκατο κεφάλαιο της αριστοτελικής Ποιητικής, το οποίο απαριθμεί τα κατά ποσόν μέρη της τραγωδίας, ο πρόλογος είναι το τμήμα εκείνο του θεατρικού έργου που προηγείται της παρόδου, δηλαδή της πρώτης εισόδου του Χορού στην ορχήστρα. Σύμφωνα μάλιστα με μια πληροφορία του Θεμιστίου, ο οποίος επικαλείται το κύρος του Αριστοτέλη, η εισαγωγή του προλόγου ανάγεται στον πρώτο τραγικό, τον Θέσπη, είναι δηλαδή παλαιό δομικό συστατικό της τραγωδίας, το οποίο στα χρόνια της θέσπισής του, λόγω της δυνατότητας αξιοποίησης ενός μόνο υποκριτή, είναι εύλογο να δεχθούμε ότι συνίστατο από μια μονολογική ρήση πληροφοριακού χαρακτήρα.
Κυριακή 19 Ιουλίου 2026
Το μυστήριο με τους «Μπλε Πιθήκους» του Ακρωτηρίου
Το θέμα των πιθήκων που απεικονίζονται στις τοιχογραφίες γοητεύει εδώ και καιρό τόσο τους αρχαιολόγους όσο και τους ιστορικούς τέχνης. Τα ζωντανά τους χρώματα και ο εντυπωσιακός νατουραλισμός τους, σε συνδυασμό με την παρουσία τους σε έναν εξαιρετικά εξελιγμένο οικισμό της Εποχής του Χαλκού που θάφτηκε από μια ηφαιστειακή έκρηξη, παρέχουν πολύτιμα αρχαιολογικά στοιχεία για μια σειρά ζητημάτων. Διαβάστε την συνέχεια εδώ
Κυριακή 12 Ιουλίου 2026
Η γλώσσα της ελληνιστικής εποχής
Από τις απαρχές της η ελληνική γλώσσα δεν υπήρξε ενιαία αλλά διασπασμένη σε επιμέρους διαλέκτους που είτε χρησιμοποιούνταν στις διάφορες γλωσσικο-γεωγραφικές επικράτειες (ιωνική, αττική, δωρική, αιολική) είτε ταυτίστηκαν νωρίς με ένα λογοτεχνικό είδος (η ιωνική με το έπος και την ιστοριογραφία, η αττική με την τραγωδία και τη ρητορική, η δωρική με τη χορική ποίηση, η αιολική με τη λυρική μονωδία). Ωστόσο, οι πολιτικές συνθήκες που επικράτησαν μετά το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου και μέχρι την «ενοποίηση» ενός μεγάλου μέρους του ελλαδικού χώρου υπό τον Φίλιππο σε συνδυασμό με την πολιτισμική υπεροχή της Αθήνας, οδήγησαν στην καθιέρωση της αττικής ως κυρίαρχης διαλέκτου ήδη από τον 4ο αι. π.Χ.
Κυριακή 5 Ιουλίου 2026
Ερυθρόμορφα αγγεία ο κρατήρας των Νιοβιδών
Το πιο γνωστό παράδειγμα ερυθρόμορφου αγγείου διακοσμημένου με παραστάσεις που δείχνουν την επίδραση της μεγάλης ζωγραφικής είναι ένας καλυκωτός κρατήρας από το Orvieto της κεντρικής Ιταλίας (Ετρουρίας), σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου, που χρονολογείται στη δεκαετία 460-450 π.Χ. Στη μια όψη αυτού του κρατήρα εικονίζεται ο φόνος των γιων και των κορών της Νιόβης από τον Απόλλωνα και την Άρτεμη και γι᾽ αυτό ο αγγειογράφος που φιλοτέχνησε την παράσταση ονομάζεται «ζωγράφος των Νιοβιδών». Σύμφωνα με τον μύθο, η Νιόβη, κόρη του Ταντάλου, παντρεύτηκε τον Αμφίονα από τη Θήβα και έκανε επτά γιους και επτά κόρες. Περήφανη καθώς ήταν, η Νιόβη καυχήθηκε κάποτε για τα πολλά παιδιά της στη Λητώ, που είχε μόνο δύο. Εξοργισμένη από την προσβολή, η Λητώ ζήτησε από τα δικά της παιδιά, τον Απόλλωνα και την Άρτεμη, να τιμωρήσουν τη Νιόβη και αυτοί σκότωσαν με τα βέλη τους τα παιδιά της. Σώθηκαν μόνο ένας από τους γιους και μία από τις κόρες της Νιόβης.
Κυριακή 28 Ιουνίου 2026
Η θέση και η σημασία της ρητορικής στην αρχαιότητα
Το αργότερο από το τελευταίο τέταρτο του 5ου αι. π.Χ. και μετά οι σοφιστές διδάσκουν -κατά κανόνα αντί εντυπωσιακά υψηλού τιμήματος- πώς μπορεί να χειριστεί κανείς τον λόγο αποτελεσματικά, να προσεταιριστεί με άλλα λόγια το κοινό του με την πειθώ. Απώτερος στόχος της διδασκαλίας είναι μια επιφανής σταδιοδρομία στη δικανική «αρένα» ή/και, κυρίως, στην πολιτική σκηνή.
Κυριακή 21 Ιουνίου 2026
Το ανάκτορο του Νέστορα
Πρόκειται για το καλύτερα σωζόμενο Μυκηναϊκό ανάκτορο. Είναι ένα συγκρότημα από διάφορα κτίρια με ένα σύνολο 105 ισογείων διαμερισμάτων ή άλλων χώρων. Αποτελείται από τέσσερα κύρια κτίρια (νοτιοδυτικό, κεντρικό, βορειοανατολικό, αποθήκη οίνου), καθώς και ορισμένα μικρότερα κτίσματα. Τα σημαντικότερα διαμερίσματά του είναι η μεγάλη ορθογώνια "αίθουσα του θρόνου" με την κυκλική εστία, το λουτρό με τον πήλινο λουτήρα και οι αποθήκες με τα πολυάριθμα αποθηκευτικά αγγεία.Το ανάκτορο ήταν διώροφο και διακοσμείτο με πολύχρωμες τοιχογραφίες.
Από τη μελέτη των κειμένων των 1100 και πλέον πινακίδων της Γραμμικής Β που βρέθηκαν στο συγκρότημα του Ανακτόρου επιβεβαιώθηκε η ορθότητα της αποκρυπτογράφησης της Γραμμικής γραφής Β΄από τον Michael Ventris και προέκυψαν άφθονα στοιχεία για την έντονη βιοτεχνική και εμπορική δραστηριότητα που είχε αναπτυχθεί με κέντρο το ανάκτορο.
Η ακμή του καλύπτει την περίοδο από το 1300 π.Χ. έως το 1200 π.Χ. περίπου. Καταστράφηκε από μεγάλη πυρκαγιά στα τέλη του 13ου αιώνα π.Χ. ή στις αρχές του 12ου αιώνα π.Χ.
Στα 1939, ο Κ. Κουρουνιώτης επισήμανε το Ανάκτορο που την έρευνά του ολοκλήρωσε ο Carl Blegen από το Πανεπιστήμιο του Cincinnati των ΗΠΑ. Με την κήρυξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου οι ανασκαφές διεκόπησαν. Επαναλήφθηκαν το 1952 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα.
Ο αρχαιολογικός χώρος του Ανακτόρου του Νέστορος, μια από τις σημαντικότερες θέσεις της Μυκηναϊκής εποχής σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Πηγή:ΟΔΥΣΣΕΥΣ
Κυριακή 14 Ιουνίου 2026
Η απόσταση του λόγου απο την αλήθεια
Λόγος δυνάστης μέγας ἐστίν, γράφει ο Γοργίας (περ. 480-380 π.Χ.), ένας από τους πρώτους σοφιστές, στο Ἑλένης ἐγκώμιον 8.Ο λόγος δυναστεύει τους πάντες και τα πάντα: μπορεί να σταματήσει τον φόβο, να σβήσει τη λύπη, να προκαλέσει χαρά, να ενισχύσει τη συμπάθεια. Απέναντί του φαντάζουμε ανυπεράσπιστοι. Αν λοιπόν η Ελένη μαγεύτηκε από τον λόγο του Πάρη, υποστηρίζει ο ρήτορας, τότε δεν μπορεί παρά να της αναγνωρίσει κανείς σοβαρά ελαφρυντικά.
Κυριακή 7 Ιουνίου 2026
«Η Πύλος του Νέστορα. Ένα μυκηναϊκό βασίλειο αποκαλύπτεται»
Η έκθεση «Η Πύλος του Νέστορα. Ένα μυκηναϊκό βασίλειο αποκαλύπτεται» παρουσιάζεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ως ο τρίτος σταθμός μιας διαδρομής που ξεκίνησε από το Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας (Φεβρουάριος – Μάιος 2025) και συνεχίστηκε στο J. Paul Getty Museum (Ιούνιος 2025 – Ιανουάριος 2026).
Η διοργάνωση της έκθεσης υλοποιείται σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας, καθώς και με την ευγενική συμβολή του Μουσείου J. Paul Getty και του Πανεπιστημίου του Cincinnati (Department of Classics).
Κυριακή 31 Μαΐου 2026
Ανακάλημα της Κωνσταντινούπολης
Το ποίημα Ανακάλημα της Κωνσταντινόπολης ανήκει στους θρήνους, δηλαδή στα ποιήματα με θέμα την άλωση της Πόλης (ή και την άλωση άλλων αστικών κέντρων) από τους Οθωμανούς, η οποία συνέβη στις 29 Μαΐου του 1453. Κάποια κοινά στοιχεία που συναντώνται σε αυτή την κατηγορία των στιχουργημάτων είναι ο θρήνος για την απώλεια της πόλης, η αφήγηση των τελευταίων γεγονότων πριν από την πτώση, η αναφορά στον τελευταίο αυτοκράτορα, η περιγραφή των λεηλασιών, η αναφορά των αιτίων της άλωσης, η επίκληση των ευρωπαϊκών λαών για βοήθεια και η δυνατότητα απελευθέρωσης με τη βοήθεια του Θεού και τον αγώνα των Ελλήνων (Ζώρας 1956, 37).
Κυριακή 24 Μαΐου 2026
Ζήνων ο Κιτιεύς
Κάποιοι έλεγαν ότι η αιτία που ο Ζήνων στράφηκε στη φιλοσοφία ήταν ένας χρησμός του μαντείου των Δελφών. Ρώτησε τον θεό τι πρέπει να κάνει για να ζήσει μια άριστη ζωή, και η Πυθία τού αποκρίθηκε ότι πρέπει να συναναστρέφεται με τους νεκρούς. Ο Ζήνων έπιασε το υπονοούμενο - ή, τουλάχιστον, έτσι νόμισε. Δεν έγινε γιατρός ούτε νεκροθάφτης, δεν αυτοκτόνησε ούτε έγινε μέντιουμ. Έγινε φιλόσοφος, για να επικοινωνήσει με το πνεύμα και το γράμμα των αρχαίων σοφών.
Κυριακή 17 Μαΐου 2026
Το ενδιαφέρον για τις ελληνικές αρχαιότητες και ο ρόλος του Έλγιν
«Στο οδοιπορικό μου είχα συχνά την ευκαιρία να μιλήσω για τον λόρδο Ελγίνο. Όπως είπα, του χρωστάμε την καλύτερη γνωριμία της Πνύκας και του τάφου του Αγαμέμνονα. Συντηρεί επίσης ο Ελγίνος στην Ελλάδα κάποιον Ιταλό που επιχειρεί ανασκαφές, και που ανακάλυψε μάλιστα, όσο έμεινα στην Αθήνα, κάποιες αρχαιότητες, που δεν τις είδα. Αλλά ο λόρδος Ελγίνος έχασε τις τιμές για όσα έκαμε με το να λεηλατήσει τον Παρθενώνα. Θέλησε ν' αρπάξει τ’ ανάγλυφα του διαζώματος. Και, για να τα καταφέρει, χρησιμοποίησε Τούρκους εργάτες, που στην αρχή σπάσαν το επιστύλιο, γκρέμισαν τα κιονόκρανα κι ύστερα, αντί να βγάλουν τις μετόπες από τις εγκοπές τους, οι βάρβαροι αυτοί βρήκαν πως θα τέλειωναν πιο γρήγορα σπάζοντας τον θριγκό.
Κυριακή 10 Μαΐου 2026
Ο ώριμος ρυθμός στην γλυπτική
Ο ναός του Δία στην Ολυμπία, αποτελεί το χαρακτηριστικότερο δείγμα αρχιτεκτονικής της γενιάς του Μαραθώνα και της Σαλαμίνας. Είναι δωρικός περίπτερος, αμφίστυλος εν παραστάσι ναός. Τα δύο αετώματα έφεραν εναέτιες συνθέσεις που αποτελούν σημαντικά δείγματα του «αυστηρού ρυθμού», τον πρόναο και τον οπισθόδομο κοσμούσαν ανάγλυφες μετόπες.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)